Zamboanga.com News

Z-Free Press®

Providing Transparency for Zamboanga Area Journalism

Zamboanga City: The City of Flowers

Editorial/Opinion

ZAMBOANGA
Monkeys In Zambo Still Have No Tails?

Lleno (luntuk) Ya El Plato

Maka Tembla Na Consejo

El De Aton Puhunan Na Chabacano

Zamboanga: Shrine City to Our Lady of The Pilar?
More...

Letters to the Editor 


MINDANAO
Ombudsman: Mindanao "Least Corrupt"
Agusan Marsh Threatened by SA Catfish
Prosperity Into Micro Entrepreneurism
Good News From The "War Zone" of Mindanao
Mindanao Coal On Schedule, Online by December
More...


PHILIPPINES
The Filipino Is A Maya
Maya: Filipino Bird With An Attitude
The Quintessential Filipino Bird
The Power of Symbols

Remembering 9/11: The Best President the Philippines Could Have Hads
More...


WORLD
1
2
3
4
5

More...


Midtown Plaza - The Best Place to do Business in Zamboanga!

Google
Web
zamboanga.com

ZAMBOANGA

Opinion

 

Lleno (luntuk) ya el plato

de: Felino Santos - June 4, 2006

Del otro dia ya pregunta con migo mi reporter alla na opisina del Zamboanga Peninsula Journal. (Periodiko tamen ese, hende lang aquel ta habla sila - sila lang el periodiko na Zamboanga , como tiene monopilia de saber (o utuk) aqui na ciudad de Zamboanga)

"Sir - conforme ba tu para hace quebra-quebra con el Zamboanga?"

"Cosa quebra-quebra?," I asked

"Ese ba taman alboroto sila para hace daw provincia con el ciudad de Zamboanga," she said.

Y este el deberasan talk of the town aqui ahora na Zamboanga. Na radio amo este el topic. Masquin cosa hora talli el announcer ta dale su opinion y algun maga quien ta oye su programa ta puede constesta y participa.

Siendo ta dale ele el numero del telefono del estacion y el numero del di suyo cellular telephone- entonces ta busca ele el nohay. Que quire decir, quiere ele oyi el opinion de otro.

Aqui ahora na Zamboanga, mayor parte del na media pabor lang con el city hall. Este bien claro ya siendo na palabra de antes - ta man tumpuk lang el subay donde talli el asucar o el miel.

Entonces no mas kita estrania si mayor parte del maga ta trabaja na radio y na periodiko sabe lang canta el cancion que ta sale alli na city hall.

Entonces, natural lang que el cancion desde city hall amo - "No kita cre con esos quiere quebra con el de aton ciudad de Zamboanga. Preserva kita con el Zamboanga hasta ahora y hasta cuando... blah blah… blah..."

(Deficil aqui no sigui na compas del maestro, baka hende con tigo dale maga greetings o press release maga rah rah boys alli na canto del mar)

Porque donde ba antes el Zamboanga? Hende ba este antes un muncipio, un provincia; un ciudad? Tiene ba cosa permanente na mundo?

The truth of the matter is that .. this proposal to create a new province or possibly two province or to create two or so cities from out of the territory of the old city of Zamboanga.. has been there in the open, at least as officially presented by the Integrated Bar of the Philippines...for the past five years or so.

But the only official explanation against the proposal is that "we should not divide or break up the city anymore" (Hende este esplanaccion)

We forget that a long time ago, Zamboanga served at one time as the capital of southern Philippine or Mindanao. During the last few days of the Spanish regime, the Spanish government and its forces or what remained of it were concentrated in Zamboanga. In the twilight of the Spanish colonial dream in the far east, Zamboanga was the shining light of Spain - only to be snuffed out by the local revolucionaries led by Gen. Vicente Alvarez.

After months of fighting and attacks , on May 19, 1898 , the last Spanish Governor General Diego delos Rios, rode out of the fort of Zamboanga and surrendered to General Alvarez. That was 108 years ago, several days ago.

Did the officials in Zamboanga remember that day? Nada? Silencio? In fact, hasta este maga tiempo, aunque ya hace ya daw el National Historical Commission el statua di Gen. Alvarez, no puede maga oficiales local decidi si donde pone coneste estatua di Alvarez. (Pobre man el lolo di Vic.)

Y durante el tiempo del maga Americano el Zamboanga amo ya servi como capital del Department of Mindanao and Sulu and later the Moro Province. Later the Americans created several big provinces in Mindanao, namely Zamboanga, Cotabato, Davao, Lanao puera como provincial, el Zamboanga conocido tamen como un municipio..

El primer vez que ya queda ciudad el Zamboanga amo cuando el legislative council del Moro Province ya convirti con el municipio de Zamboanga para un ciudad del September 15, 1911. El primer alcalde de ciuad amo si Frederick Bader. Acabar si Bader ya queda alcalde si Victoriano Tarroza.

Corto lang el vida del ciudad de Zamboanga que ya crea el gobeirno del Moro Province. Del fecha Abril 22, 1914 ya cambia con el status de Zamboanga como ciudad y ya queda este un military station y despues ya bira otra vez como municipio.

Durante el Gobierno Commonwealth, ya firma el Presidente Manuel Quezon con el charter del ciudad de Zamboanga del fecha October 12, 1936. (Mira el retrato de este ocacion alli na front page del Zamboanga.com que personalmente ya pedi kita con Ma'am Caling). Ta celerba ba kita con este October 12 como charter day? Ta celebra kita charter day Febrero 26 (Que grande imbusterias!).

Y durante el Guerra contra maga Japon (World War II) ya bira otra vez el ciudad de Zamboanga como municipio. Ya queda lang otra vez el Zamboanga ciudad cuando ya perde maga Japon na Guerra Mundial II.

Cuando el difunto Joaquin "Jun" F. Enriquez, Jr. miembro del Batasan Pampansa durante el martial law, ya puede ele manda pasa ley para el ciudad ahora clasificao ya como "Highly urbanized city."

El rapid population growth amo el razon si porque algun maga lugar ta queda un sitio, un barrio, un municipio, un provincia o un ciudad.

Poreso na Local Government Code ta explica si pa quemodo queda un lugar este clase or aquel clase de local government unit (LGU).

Aqui na presente ciudad de Zambaonga y base na populacion - bastante crea no mas o menos siete municipio. Uno o dos provincia o uno o dos ciudad afuera del talli ya highly urbanized ciudad de Zamboanga.

Na Local Government Code ta abla, que un comunidad puede queda un barangay si el populacion de este 2,000; para un municipio- 25,000; para un ciudad ordinario 150,000 y highly urbanized-200,00; para un provincia 250,000. Por eso el Sibugay ahora un provincia ya. El capital del Sibugay, Ipil - grande ya y progresso. Hende dura el Ipil puede ya queda un ciudad.

Aqui na Zamboanga mas de 700,000 ya el populaccion. Si pensa kita conel ciudad como highly urabanize debe este contene solamente 200,000 lang de ciudadanos. Porque man kita insiti llena conese plato de 700,000 grano de arroz?

Si bien sobra el canon na un plato,,, pone conese sobra canon na otro tamen maga plato.

Distribuyi tamen el gracia de Dios. Dale tamen oportunidad con el maga otro maga Zamboangueno dicidi de ila maga destino.

Que haragan!

Mike Baños, Executive Editor: Z-Free Press, Zamboanga.com

Mike Baños

Executive Editor

Mike Baños has been a writer for most his life, a journalist for most of it, with occasional delusions of being a poet and songwriter. He grew up in Zamboanga City, learned the ropes of journalism under the late, great E. Rene R. Fernandez and writing from Linda Cababa-Espinosa. He writes a twice weekly column "Hammer & Anvil" for the Mindanao Gold Star Daily, which is also published online by American Chronicle. He is a member of the Cagayan de Oro Press Club, Inc. and its faculty pool for the training module "Responsible and Independent Journalism." It is being implemented in partnership with the South East Asia Rural Social Leadership Institute (Searsolin) of Xavier University (Ateneo de Cagayan).  Mike is the Executive Editor for all OP/ED articles in our Z-Free Press.  We invite your voice to be heard.

E-mail: Mike Baños

Felino "Lino" Santos, a teacher for a dozen years, has been writing for the past 29 years. Self taught through home study courses, he was formally introduced and initiated into the craft by the late Eddie Sapal and Tony Enriquez, then of DPI Zamboanga. He was Zamboanga Bureau Chief of the Philippine News Agency for several years and contributed to/edited local papers as well as other news outfits in town. He now edits the Chavacano newscast Dateline Zamboanga telecast over IBC TV-11 and the biweekly Zamboanga Peninsula Journal.

 

E-mail: linomansantos@yahoo.com

Contributing Editors

(We welcome you to contribute articles - please e-mail: webmaster@zamboanga.com)

 

Zamboanga.com Editorials

 

Copyright ©1997-2007  Zamboanga.com®.  All Rights Reserved.
Z-Mail Box | Z-Guest | Home Page | Z-Store